Απόψεις&Σχόλια

»

του Στάθη Θ. Πολίτη

06/11/2018 16:24

Οι αποψινές ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ έχουν βαρύνουσα σημασία για το τι μέλλει γενέσθαι στο πολιτικό τοπίο της χώρας. Από αυτές, θα ανανεωθεί το σύνολο των εδρών της Βουλής των Αντιπροσώπων και πάνω από το ένα τρίτο αυτών της Γερουσίας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε ένα από τα πλέον κομβικά σημεία της πρόσφατης ιστορίας τους. Η κοινωνία και οι πολίτες είναι με βάση όλες τις μετρήσεις πιο διχασμένοι και πιο θυμωμένοι με τους πολιτικούς τους από ποτέ.

Όλοι οι αναλυτές δείχνουν για τη ρίζα του κακού, τον εδώ και σχεδόν δύο χρόνια Πρόεδρο της χώρας, τον πολύ Ντόναλντ Τραμπ. Εάν θέλουμε όμως να είμαστε ακριβείς, αυτό που πλέον ονομάζεται ως η εποχή της «μετά-αλήθειας» στην πολιτική (post-truth politics) είναι ένα φαινόμενο που προϋπήρχε του σημερινού Προέδρου και που έχει ρίζες στην σταδιακή και γενικότερη απαξίωση του πολιτικού συστήματος, αλλά και των θεσμών του πολιτεύματος.

Τις τελευταίες δεκαετίες, οι συνεργασίες στη νομοθέτηση μεταξύ βουλευτών των δύο κομμάτων εξελίχθηκαν σε είδος προς εξαφάνιση, ο πολιτικός λόγος γινόταν όλο και πιο διχαστικός με Ρεπουμπλικάνους και Δημοκρατικούς να έχουν παραδοθεί σε διαγωνισμό λαϊκισμού. Παράλληλα, σημαντικός υπήρξε και ο ρόλος των μέσων ενημέρωσης στον όλο κατήφορο.

Όπως και να ‘χει όμως, η προεδρία Τραμπ δεν παύει να έχει οδηγήσει την κατάσταση σε επίπεδα που δύσκολα κάποιος θα μπορούσε να φανταστεί. Η λέξη «διχασμός» αδυνατεί να περιγράψει τις πραγματικές συνέπειες λόγων και έργων του στην αμερικανική κοινωνία. Ένα απλό παράδειγμα, είναι οι 5.000 (!) φορές που σύμφωνα με την έγκυρη Washington Post o Πρόεδρος έχει πει ψέματα στους πολίτες της χώρας.

Ξεκάθαρα, ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να μην είναι η αιτία, αλλά σίγουρα είναι το πιο εκκωφαντικό σύμπτωμα της παρακμής του πολιτικού συστήματος των ΗΠΑ.

Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, οι αποψινές ενδιάμεσες εκλογές, αποτελούν μία χρυσή ευκαιρία για ένα ισχυρό πλήγμα στην κυβέρνηση, το οποίο θα αποτελέσει τον βατήρα για την αναγκαία συνολική επανεκκίνηση του πολιτικού συστήματος.

Μία νίκη των Δημοκρατικών στην Βουλή των Αντιπροσώπων, η οποία είναι πιο πιθανή από την αλλαγή των συσχετισμών στη γερουσία, θα μπορούσε να έχει πολλαπλά οφέλη για όλους.

Πρώτα απ’ όλα, με τους Δημοκρατικούς να ελέγχουν την Βουλή, θα δραστηριοποιηθεί πολύ πιο εντατικά το περίφημο σύστημα ελέγχων και ισορροπιών (checks and balances) που αποτελεί θεμέλιο του αμερικάνικου πολιτεύματος. Η κυβερνητική δραστηριότητα θα βρίσκει πλέον μπροστά της αναχώματα και πολλές από τις ακραίες επιλογές του Τραμπ θα μπορούν να αποφευχθούν.

Για το κόμμα των Δημοκρατικών, μία τέτοια νίκη θα δώσει κρίσιμη πνοή στην προσπάθεια ανανέωσης του μηνύματος που θέλει να περάσει στην κοινωνία. Και σίγουρα, θα αποτελέσει σημαντική βοήθεια για τις μετριοπαθείς δυνάμεις των Δημοκρατικών στην εσωκομματική μάχη ισορροπιών που δίνουν με τη λαϊκίστικη αριστερή πτέρυγα.

Αλλά και για τους ίδιους τους Ρεπουμπλικάνους, μία τέτοια ήττα στις αποψινές εκλογές, θα μπορούσε δυνητικά να έχει θετικό πρόσημο. Η παντοκρατορία Τραμπ θα μπορέσει επιτέλους να αμφισβητηθεί και οι κεντρώες, οικονομικά φιλελεύθερες φωνές του κόμματος να ισχυροποιηθούν και να αρχίσουν τον διάλογο για το πώς και το γιατί έφτασε το Grand Old Party στην τραγική σημερινή του κατάσταση.

Συνοψίζοντας, η επικράτηση των δυνάμεων του λαϊκισμού δεν αποτελεί μοναχά αμερικανικό φαινόμενο, αλλά παγκόσμια πραγματικότητα –οι πρόσφατες εκλογές στη Βραζιλία αποτέλεσαν μία ακόμα απόδειξη. Δεν πρόκειται να ηττηθούν από τη μια μέρα στην άλλη, ούτε από μία μοναδική εκλογική διαδικασία. Μία ήττα όμως του ισχυρότερου εκφραστή τους, θα μπορούσε να αποτελέσει εφαλτήριο για την πολυπόθητη ανάκαμψη των υπερασπιστών του ρεαλισμού και της μετριοπάθειας, ανά την υφήλιο.

 

Σχετικά άρθρα: